Zbaw nas, Panie, Boże nasz, i zgromadź nas spośród narodów, abyśmy dziękowali imieniu Twemu świętemu i aby naszą chlubą było uwielbianie Ciebie! [Ps. 106; 47]



POSTACIE Z JEGO ŻYCIA

Wybierz literę, z którą chcesz się zapoznać: A, B, C, Ć, D, E, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, N, O, P, Q, R, S, Ś, T, U, V, W, X, Y, Z, Ź, Ż - albo zobacz wszystkie.

Litera B



BABSKA MARIA Marcjanna Aleksandra [1864 – 1925]
[określana przez H. S. jako: MAREK, MARIETKA]


Córka Karola Babskiego i Zofii z Dmochowskich. W 1886 r. wstąpiła do Zgromadzenia Panien Kanoniczek w Warszawie. Henryk Sienkiewicz oświadczył się jej w drugiej połowie maja 1888 r. Udokomentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Marią Babską datują się następująco: 01) przełom lat 1894/1895 - Warszawa; 02) 05 maja 1904 r. - odbył się ich ślub.

BABSKA ZOFIA [1832 – 1892]


Córka Aleksego Dmochowskiego i Aleksandry z Cieciszowskich, żona Karola Babskiego, zamieszkała w Burcu gdzie urodziła się jej córka, Maria. Zofia była siostrą cioteczną pisarza i matką trzeciej jego żony (Marii).

BADENI KAZIMIERZ Feliks [14.10.1846 – 09.07.1909] – HRABIA * herbu BOŃCZA


Pochodził z rodziny Badenich pochodzenia włoskiego.
Starosta w Żółkwi, Rzeszowie oraz Krakowie. Namiestnik Galicji (1888 – 1895), premier Austrii (1895 – 1897). Żonaty z Marią Marianną Apolonią Skrzyńską (1850 – 1937). Mieli dwoje dzieci: Ludwika Józefa Władysława (1873 – 1916) i Marię (1874 – 1950).
06 listopada 1888 r. w Krakowie Henryk Sienkiewicz uczestniczył w zorganizowanym przez Stanisława Tarnowskiego raucie na cześć namiestnika Galicji, Kazimierza Feliksa Badeniego.

BALICKI ANTONI Euzebiusz [1893 – 1956]


Krytyk literacki i teatralny, związany ze środowiskiem krakowskim. Autor rozpraw historyczno-literackich: „Bolesław Śmiały” i „Święty Stanisław w poezji polskiej” (Kraków 1905 r.), „Żywot starego żołnierza. Nieznana gawęda T. Lenartowicza” (Kraków 1905 r.), „Cyprian Kamil Norwid” (Kraków 1908 r.) – powieści: „Chaos” i „Dla ludzi” - i sztuki o młodym Sobieskim „Z żaka król” (1934 r.). Długoletni wykładowca historii dramatu i teatru polskiego w szkołach aktorskich
i na wyższych uczelniach, a po drugiej wojnie światowej kierował Państwową Wyższą Szkołą Aktorską w Krakowie. Ogłosił biografię Zygmunta Krasińskiego. Z tytułu pełnionej funkcji sekretarza generalnego komitetu krakowskiego zawiązanego ku uczczeniu setnej rocznicy urodzin Zygmunta Krasińskiego (1912 r.) zwrócił się
do Sienkiewicza z prośbą o udział w uroczystościach ku czci poety.

BALIŃSKI IGNACY [1862 – 1951] - pseudonim AXEL



Prawnik, pisarz, działacz polityczny i samorządowy – pracujący w Warszawie. W latach międzywojennych przewodniczył Radzie Miejskiej.
Współpracował z wieloma czasopismami warszawskimi, jak: „Życie” Z. Przesmyckiego (które redagował), „Słowo” i „Dziennik Powszechny” (prowadził ich działy literackie). Redaktor „Wieczorów Rodzinnych” dla młodzieży. W imieniu tego periodyku zwrócił się do Sienkiewicza z prośbą o wspomnienia z dzieciństwa.
Pisał poezje. W 1937 r. wydał „Wybór wierszy z lat wielu”. Po wojnie osiadł w Londynie. W 1946 r. w Edynburgu ukazały się drukiem jego „Wspomnienia
o Warszawie”
, w których przedstawił losy osiadających w Warszawie po powrocie z zesłania byłych uczestników powstania styczniowego.
Należał do nich również teść Henryka Sienkiewicza, Kazimierz Szetkiewicz z rodziną.
04 stycznia 1904 r. - w ramach akcji na rzecz powodzian - Henryk Sienkiewicz wraz z Ignacym Balińskim i innymi osobami przyjechał do Kalisza.

BALZER OSWALD Marian [23.01.1858 -11.01.1933]


Polski historyk ustroju i prawa polskiego. Profesor zwyczajny Uniwersytetu Lwowskiego, gdzie pracował w latach 1887 – 1933. Od 1891 r. – dyrektor Archiwum Krajowego Aktów Grodzkich i Ziemskich we Lwowie. Założyciel (1901 r.) i długoletni prezes Towarzystwa
dla Popierania Nauki Polskiej we Lwowie, członek kilkudziesięciu polskich i zagranicznych instytucji naukowych, m.in.: Polskiej Akademii
w Krakowie, Akademii Umiejętności w Pradze, Petersburgu, Sofii, Zagrzebiu, Towarzystwa Naukowego w Warszawie, Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu, Wilnie, Przemyślu. Doctor honoris causa pięciu uniwersytetów: Uniwersytetu Lwowskiego (1903 r.), Uniwersytetu Karola w Pradze (1909 r.), Uniwersytetu Warszawskiego (1921 r.), Uniwersytetu Poznańskiego (1926 r.) i Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie (1928 r.). Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zabierał głos między innymi w sprawie godła Polski, nazwy dla polskiej waluty (był zwolennikiem „złotówki”) oraz bronił określenia „Rzeczpospolita Polska”. W 1921 r. jako pierwszy przedstawiciel nauki odznaczony został Orderem Orła oego. Został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.
Listownie zabiegał o członkostwo Henryka Sienkiewicza w Towarzystwie dla Popierania Nauki Polskiej we Lwowie. Pisarz odpowiedział również listownie.

[Fotografia – Autor: 1) Nieznany. Źródło – Wikipedia. [Zdjęcia objęte licencją CC-BY-SA].

BARANOWSKI IGNACY [26.07.1833 – 24.02.1919]


Lekarz, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, mecenas nauk przyrodniczych, filantrop, patriota.
Studia medyczne na uniwersytecie w Dorpacie (dzisiejsze Tartu), gdzie w 1858 r. otrzymał również dyplom doktora medycyny. Po studiach, w latach 1859 – 1860 przebywał w Berlinie i w Paryżu. W pierwszym okresie pracy szczególny wpływ na niego mieli: Włodzimierz Dybek, Aleksander Antoni Le Brun, a szczególnie Tytus Chałubiński. Przeniósł się do Warszawy, gdzie pracował w Akademii Medyko-Chirurgicznej jako asystent Tytusa Chałubińskiego. Był jego przyjacielem. Od 1862 r. - adiunkt Szkoły Głównej Warszawskiej, a od 1869 r. - docent diagnostyki i terapii ogólnej. Po kilku latach pracy zdecydował się na wykłady w Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim, uzyskując w 1871 r. tytuł i stanowisko profesora nadzwyczajnego. W 1870 r. założył prywatne seminarium dla nauczycielek. Następnie w 1876 r. założył czasopismo „Ateneum”. Z powodu patriotycznej postawy i za obronę polskości (odmówił zeznań sądowych po rosyjsku) w 1882 r. otrzymał naganę od rektora
tej uczelni, w wyniku której pominięto go w nadaniu tytułu profesora zwyczajnego i pozbawiono prawa wykładania. Na żądanie rosyjskiego kuratora, Aleksandra Apuchtina, w 1885 r. został zmuszony do przejścia na emeryturę i opuszczenia uniwersytetu. W 1900 r. Uniwersytet Jagielloński nadał mu tytułu doktora honoris causa medycyny. Pośmiertnie otrzymał tytuł profesora honorowego Uniwersytetu Warszawskiego.
Miał duży wkład w tworzenie się i rozwoju działalności Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. W 1908 r. został jego honorowym członkiem. Przyczynił się
do utworzenia Muzeum Tatrzańskiego, sanatorium przeciwgruźliczego w Zakopanem, do budowy Politechniki Warszawskiej. Czołowy działacz Czytelni Zakopiańskiej, mającej swą siedzibę w willi „Polanka” przy górnych Krupówkach, od 1904 r. przekształconej w Bibliotekę Publiczną. Cały swój księgozbiór zapisał Lublinowi: Towarzystwu Lekarskiemu i Bibliotece Publicznej im. Hieronima Łopacińskiego.
21 maja 1900 r. do Ignacego Baranowskiego w sprawie Samuela Dicksteina pisał Henryk Sienkiewicz. Pisarz spotkał go również na przełomie stycznia i lutego 1889 r.
w Zakopanem. We wrześniu 1889 r. leczył on chorego na dyzenterię Henryka Józefa, syna Henryka Sienkiewicza. Pisarz wymienia go w liście z 29 września 1889 r.
do Mścisława Godlewskiego.

BARRETT WILSON [18.02.1846 – 22.07.1904]


Dramaturg angielski, reżyser, dyrektor teatru Princes w Londynie, na którego scenę wprowadził Helenę Modrzejewską.
Autor sztuki „Znak krzyża”, którą od 15 sierpnia 1900 r. wystawiano również w teatrze ogródkowym w Warszawie, a dochód z niej przeznaczony był na Kasę Literacką.
W 1900 r. Henryk Sienkiewicz pisze do niego w sprawie dramatyzacji "Quo vadis".




[Fotografia – Autor: 1) Lumos3. Źródło – Wikipedia. [Zdjęcia objęte licencją CC-BY-SA].

BARTOSZEWICZ JULIAN [17.01.1821 — 05.11.1870]


Wybitny historyk literatury. Profesor literatury polskiej w Gimnazjum II w Warszawie w Pałacu Staszica.
Student wydziału historyczno-filologicznego uniwersytetu petersburskiego (od 1839 r.). Nauczyciel gimnazjum warszawskiego (1842 – 1847, mieszczącego się w Pałacu Kazimierzowskim), Szkoły Powiatowej w Końskich (1847 r.), Szkoły Powiatowej w Lesznie (1849 – 1863). Kustosz Biblioteki Głównej (od 1863 r.). Współpracownik nielegalnego pisma „Dzwon Duchowy” (1863 r.). Wykładowca historii Polski w II Gimnazjum Męskim w Warszawie (1863 – 1866). Nauczyciel Henryka Sienkiewicza
w klasach V i VI. 01 stycznia 1868 r. zwolniony ze służby rządowej i przeniesiony na emeryturę.
Przez całe życie tworzył prywatny zbiór wypisów źródłowych. W „Encyklopedii” Orgelbranda opublikował 1291 artykułów. Zajmował się badaniami polskiego średniowiecza oraz XVIII w. Swoje artykuły publikował w: „Bibliotece Warszawskiej”, „Niezabudce”, „Księdze Świata”, „Przeglądzie Naukowym” i „Tygodniku Ilustrowanym”.
Wybrane prace: „Królewicze biskupi. Żywoty czterech kapłanów” (1851 r.), „Nowa epoka literatury historycznej polskiej”, „O pomysłach historycznych Augusta Bielowskiego” (1852 r.), „Panowie niemieccy na dworze Stanisława Augusta. Wizerunki osób historycznych” (1852 r.), „Kościoły warszawskie rzymskokatolickie opisane pod względem historycznym” (1855 r.), „Zamek Bialski (dzieje miasteczka, obrazy z życia magnatów, Akademia Bialska)”, „Znakomici mężowie polscy w wieku XVIII. Wizerunki historyczne” (1856 r.), „Arcybiskupi gnieźnieńscy
i prymasi”
(1858 – 1865), „Poglądy na stosunki Polski z Turcją i Tatarami” (1860 r.), „Hetmani polni koronni i Wielkiego Księstwa Litewskiego”
(1860 – 1865).

BARTOSZEWICZ KAZIMIERZ [19.11.1852 – 20.01.1930]


Syn Juliana. Polski historyk, publicysta i satyryk.
Odbył studia prawnicze i filozoficzne na Uniwersytecie Krakowskim. W latach 1879 – 1893 w Krakowie prowadził księgarnię nakładową, wydając zbiory najwybitniejszych polskich poetów.
W ciągu sześćdziesięcioletniej działalności literackiej redagował: „Przegląd literacki i artystyczny” (1882 – 1885), „Kurier Krakowski” (1888 – 1889), „Przegląd literacki” (1896 – 1899). Bibliotekę swoją i po ojcu Julianie ofiarował Miejskiej Bibliotece Publicznej w Łodzi.
Ogłosił szereg prac naukowych i popularyzatorskich: „Księga pamiątkowa Konstytucji 3 maja” (1891 r.), „Rok 1863. Historia na usługach stronnictw
i ludzi” (1895 -1896), „Księga humoru polskiego” (1897 r.), „Antysemityzm w literaturze polskiej XV – XVI w.” (1914 r.), „Szkice i portrety literackie” (1930 r.), „Historja literatury polskiej potocznym sposobem opowiedziana”, „Jan Sobieski: do dwudziestego roku życia”, „Początki Rusi”, „Życie Jana Kochanowskiego”, „Caryca Praskowja”, „Małpa człowiek”, „Zapiski Tymoteusza Lipińskiego”, „40 kronik”, „Polityka galicyjska”, „X Paweł Rzewuski, sufragan warszawski”, „Rzeczpospolita babińska”, „Dzieje insurekcji kościuszkowskiej” (1909 r.), „Wojna żydowska w roku 1859: (początki asymilacyj i antysemityzmu)”, „Odrodzenie Polski za Stanisława Augusta” (1914 r.), „Muza Margrabiego”, „Przyjaciel ks. Józefa Poniatowskiego”, „Tadeusz Ogiński, wojewoda trocki i jego pamiętnik”, „Dzieje Gaicyj: jej stan przed wojną i wyodrębnienie”, „Michał Bałucki”, „Łyki i kołtuny”, „Utworzenie Królestwa Kongresowego” (1916 r.), „Radziwiłłowie” (1928 r.).
Udokumentowane spotkania Kazimierza Bartoszewicza z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 1) czerwiec 1890 r. - w Warszawie;
2) 26 kwietnia 1906 r.- w Warszawie.








[Portret Witolda Pruszkowskiego. Źródło – Wikipedia. [Zdjęcia objęte licencją CC-BY-SA].

LE BAS DE COURMONT RAOUL [1841 – 1925]


Ojciec ze Zgromadzenia Ducha Świętego, do którego wstąpił w 1862 r. W 1883 r. otrzymał sakrę biskupią wraz z godnością biskupa tytularnego Bodony i został wikariuszem apostolskim Zanzibaru. Przyczynił się do rozwoju misji w Afryce. W 1896 r. ciężko zachorował i zmuszony był powrócić do Francji, gdzie przez 25 lat
w Paryżu był biskupem pomocniczym. Henryk Sienkiewicz zetknął się z nim w misji w Zanzibarze w okresie od 16 do 28 lutego 1891 r.

BAUERERTZ ADAM [1845 – 1917]


Lekarz warszawski. Kolega Henryka Sienkiewicza ze Szkoły Głównej w Warszawie. Długie lata opiekował się zdrowiem pisarza i utrzymywał z nim zażyłe stosunki towarzyskie. W środy w mieszkaniu doktora w Warszawie przy ul. Włodzimierskiej 16 odbywały się zebrania towarzyskie ówczesnego świata literackiego.
Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Adamem Bauerertzem datują się następująco: 01) 09 maja 1889 r. - Warszawa; 02) grudzień 1892 r. - Warszawa; 03) przełom lat 1894/1895 - Warszawa.

BAWOROWSKI WIKTOR [1826 – 03.12.1894] – herbu PRUS, II - WILCZEKOSY


Zamożny ziemianin, Bibliofil, poeta, fundator Biblioteki Baworowskich we Lwowie. Wielbiciel Byrona, tłumacz Johanna Wolfganga von Goethego, Johanna Christopha Friedricha von Schillera, Christopha Martina Wielanda, Georga Gordona Byrona. Zagrożony utratą wzroku zmarł śmiercią samobójczą.
Henryk Sienkiewicz korespondował z nim w latach 1889 – 1894.

BECKER [? – ?]


Biografia nieustalona. Belg. Podróżnik. Mieszkaniec Hotelu „De la Poste” Lazarewicza w Zanzibarze, w którym w okresie od 16 do 27 lutego 1891 r. mieszkał Henryk Sienkiewicz.

BEŁZA WŁADYSŁAW [17.10.1847 – 29.01.1913] – pseudonim: WŁADYSŁAW PIAST, WŁADYSŁAW OSTROWSKI


Syn Józefa Bełzy i Augusty Bogumiły Teofily Ostrowskiej. Polski poeta neoromantyczny, piszący w duchu patriotycznym, nazywany piewcą polskości. Publicysta, animator życia kulturalnego, oświatowego i prasowego. Uczeń gimnazjum rządowego w Warszawie.
W 1865 r. rozpoczął naukę w szkole oficerskiej w Kazaniu, a w latach 1866 – 1868 – student Szkoły Głównej w Warszawie. Debiutował w 1863 r. wierszem „Deszczyk wiosenny”. W 1867 r. opublikował debiutancki zbiorek poetycki „Podarek
dla grzecznych dzieci”
. W 1869 r. wydał swoją drugą książeczkę dla dzieci – „Abecadlnik w wierszykach dla polskich dzieci”, a później - „Upominek
dla młodzi polskiej na pamiątkę trzechsetnej rocznicy Unii Lubelskiej”
, przypominającą niektóre karty z dziejów Polski. Pewien czas spędził we Lwowie,
a następnie w Wenecji, Padwie, Zurychu i Paryżu. Następnie przeniósł się do Poznania, gdzie został współzałożycielem „Tygodnika Wielkopolskiego”, pisma dla dzieci „Promyk”. Występował przeciwko germanizacji ludności polskiej w Wielkopolsce i na Śląsku.
Pod koniec 1871 r. otrzymał nakaz niezwłocznego opuszczenia granic państwa pruskiego jako „niepożądany cudzoziemiec”. Udał się najpierw do Pragi, a w lutym 1872 r. – do Lwowa. Pisał artykuły do „Dziennika Polskiego” i „Gazety Narodowej”. Związany był z uzdrowiskiem w Iwoniczu-Zdroju, gdzie w latach 1874 – 1890 organizował życie kulturalne i towarzyskie. Napisał pierwszy przewodnik krajoznawczo-turystyczny „Iwonicz i jego okolice” (1885 r.). W 1882 r. podjął pracę skryptora
w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich, a od 1891 r. – sekretarza administracyjnego Instytutu i naczelnika wydawnictwa książek szkolnych. Był współzałożycielem Towarzystwa Literackiego imienia Adama Mickiewicza oraz Wydawnictwa „Macierzy Szkolnej” (1883 r.). Wydał zbiory wierszy „Z wiosny”, „Pieśni liryczne”, „Z doli
i niedoli”
, napisał jednoaktówkę „Emancypantka”, dramat „Kacper Karliński” oraz poemat „Zamek grójecki”. Publikował prace historyczno-literackie o Adamie Mickiewiczu i jego epoce. Jest autorem słynnego wiersza pt. „Wyznanie wiary dziecięcia polskiego” („Katechizm polskiego dziecka”) zaczynającego się słowami: „— Kto Ty jesteś? — Polak mały…” Napisał także: „Dawni królowie tej ziemi”, „Zaklęte dzwony. Legenda z dziejów polskich”, „Wincenty Pol: wspomnienie w 40-stą rocznicę zgonu poety”, „Ołowiany żołnierz i inne powiastki dla młodego wieku”, „Abecadło o chlebie”, „Baśń o królewnie na drewnianych nóżkach”, „Kłamstwo brudzi” . Został pochowany w alei zasłużonych na Cmentarzu Łyczakowskim.
Władysław Bełza i Henryk Sienkiewicz studiowali w tym samym czasie w Szkole Głównej w Warszawie.

[01. – Autor – nieznany. Źródło – Wikipedia. [Zdjęcia objęte licencją CC-BY-SA].
[02. Lwów - Cmentarz Łyczakowski - grobowiec Władysława Bełzy] [Zdjęcie: Krzysztof Grabiński - 30.04.2012 r.]
[Wycieczkę zorganizowało Biuro Podróży „Eskapada” w Kłobucku. Pilot wycieczki: Pani Barbara Zychowska-Mel.
Przewodnik po Lwowie: Pani Tatiana Sokorkina].

BENEDYKT XV [właściwie: GIACOMO DELLA CHIESA] [21.11.1854 – 22.01.1922] – PAPIEŻ


W 1869 r. eksternistycznie ukończył studia filozoficzne w seminarium w Genui i w 1871 r. rozpoczął studia prawnicze na uniwersytecie królewskim, gdzie w 1875 r. uzyskał tytuł doktora prawa cywilnego. W latach 1875 – 1879 studiował na uniwersytecie Gregorianum
w Rzymie, na którym w 1879 r. uzyskał tytuł doktora teologii, a w rok później – doktora prawa kanonicznego. 21 grudnia 1878 r. w Rzymie przyjął święcenia kapłańskie. W tym samym roku uzyskał doktorat teologii, zaś w 1880 r. doktorat prawa kanonicznego w Gregorianum. Został zaangażowany w papieskiej służbie dyplomatycznej. W 1901 r. został podsekretarzem stanu.22 grudnia 1907 r. papież Pius X mianował go arcybiskupem Bolonii. Kapelusz kardynalski otrzymał 23 maja 1914 r. Po śmierci Piusa X konklawe zebrało się już w trakcie pierwszej wojny światowej. 3 września 1914 r. został papieżem i przyjął imię Benedykta XV. Pontyfikat Benedykta XV uwarunkowany był
I wojną światową. Od samego początku organizował pomoc dla ofiar wojny. W 1914 r. w Watykanie papież otworzył biuro opieki
nad jeńcami oraz ośrodek informacyjny o jeńcach i zaginionych. Organizował pomoc sanitarną i żywnościową dla jeńców i ludności krajów objętych działaniami wojennymi. Opowiadał się za przyznaniem niepodległości Polsce. W odezwie do biskupów świata nawoływał do pomocy Polsce, a 21 listopada 1915 r. z jego inicjatywy przeprowadzona została na całym świecie kwesta na rzecz narodu polskiego. Benedykt XV ogłosił kodeks prawa kanonicznego. Wiernych zachęcał do czytania Biblii.
14 lutego 1916 r. Henryk Sienkiewicz przesłał papieżowi list z podziękowaniami za dar dla Polski.

[Fotografia – Autor: 1) Czinitz. Źródło – Wikipedia. [Zdjęcia objęte licencją CC-BY-SA].

BENEDYKTYNOWICZ LUDOMIR [1844 – 1926]


Artysta malarz, uczeń Wojciecha Gersona i Jana Matejki. Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. W czasie powstania styczniowego stracił prawą dłoń
i przedramię lewej ręki. Malował, używając wymyślonego przez siebie przyrządu w postaci zakładanej na prawą rękę metalowej obrączki, do której przywiązany był pędzel lub ołówek. Henryk Sienkiewicz spotkał go 12 października 1889 r. w klubie malarskim w krakowie.

BENNI KAROL [1843 – 20.02.1916]


Znakomity lekarz warszawski, działacz społeczny, współzałożyciel i pierwszy redaktor czasopisma „Medycyna”. Organizator wielu placówek muzealnych,
m. in. Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, Muzeum Sztuki Stosowanej.
Szkołę średnią ukończył w Piotrkowie Trybunalskim, a następnie wyjechał do Paryża na studia medyczne. Po ich ukończeniu zamieszkał w Warszawie i pracował
w Szpitalu Dzieciątka Jezus jako ordynator. Należał do wielu organizacji społecznych. W 1867 r. otworzył salon, w którym w co drugi piątek zbierali się przedstawiciele literatury, nauki i sztuki. Gośćmi salonu byli: Henryk Sienkiewicz, Bolesław Prus, Fortunat Nowicki, Wacław Wernicki, Antoni Puławski i inni. Salon istniał do 1914 r.
W 1884 r. doktor Benni został przyjęty na członka Spółki Udziałowej Zakładu Leczniczego w Nałęczowie. Karol Benni przyjaźnił się z Henrykiem Sienkiewiczem, który trzykrotnie odwiedził Nałęczów. W zbudowanej w stylu szwajcarskim willi „Podgórze” Ludwika Benni (żona Karola) prowadziła pensjonat, a doktor Benni prowadził gabinet lekarski. Bywali u nich m. in: Henryk Sienkiewicz, Antoni Edward Odyniec, Jadwiga Łuszczewska (Deotyma), Jan Karłowicz. Karol Benni był jednym z założycieli Towarzystwa Przyjaciół Nałęczowa (1909 r.), a także prezesem Towarzystwa Popierania Przemysłu Ludowego.
Z Henrykiem Sienkiewiczem spotkali się już w Ameryce i od tego czasu łączyła ich dozgonna przyjaźń. Dalsze udokumentowane spotkania Karola Benniego z pisarzem datują się następująco: 01) listopad 1889 r. - Warszawa; 02) 18 listopada 1890 r. – Szczakowa; 03) przełom lat 1894/1895 - Warszawa. W latach 1897 - 1898 Henryk Sienkiewicz współpracował z Karolem Bennim w Komitecie Budowy Pomnika Adama Mickiewicza w Warszawie.

BERNACKI LUDWIK [12.06.1882 – 18.09.1939]


Historyk literatury polskiej i teatru, edytor, bibliotekarz, bibliograf, badacz i wydawca dzieł literackich średniowiecznych i z epoki oświecenia. dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie. Od 1906 r. do śmierci pracował w lwowskim Ossolineum. Miał duże przygotowanie bibliograficzne i biblioteczne. Gruntownie zreformował i unowocześnił Ossolineum. Wznowił „Przewodnik Bibliograficzny”. Po I wojnie światowej brał udział w pracach komisji rewindykacyjnej w Moskwie. Był autorem m. in.: monografii „Pierwsza książka polska” (1918 r.) oraz zbioru materiałów „Teatr, dramat i muzyka za Stanisława Augusta” (1925 r.).
U schyłku swej działalności zajmował się Henrykiem Sienkiewiczem, skwapliwie gromadząc jego rękopisy w Bibliotece Ossolineum, gdzie tradycji tej wiernie dochowuje się po dzień dzisiejszy. Ludwik Bernacki wydał napisany przez teścia, Kazimierza Pochwalskiego, szkic „Sienkiewicz w Pieniakach” (1936 r.) przynoszący listy pisarza
do Alfonsyny Dzieduszyckiej i Zofii z Szarskich Pochwalskiej. Wespół z Ignacym Chrzanowskim przystąpił do pełnego wydania „Pism” (1929 – 1939). Sam przygotował tu starannie sześć tomów „Publicystyki”, do których wprowadził mnóstwo nowych pozycji, wyłowionych z prasy warszawskiej.

BERSOHN HORTENSJA [29.12.1856 – 12.09.1923]


Córka Mathiasa Bersohna i Marii Lewy.
Od 1878 r. żona Salomona (Franciszka Salezego) Lewentala.
Miłośniczka polskiej historii, literatury i sztuki.
Organizatorka tajnego nauczania, licznych instytucji dobroczynnych, między innymi domu przeciwgruźliczego w Rudce i ochronki
w Warszawie. Wspólnie z mężem prowadziła salon w Warszawie, gdzie gromadziła się warszawska inteligencja, czołowe postacie nauki, literatury, sztuki i dziennikarstwa.
Spotkania Hortensji Bersohn z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 1) kwiecień 1889 r. – w pociągu relacji Wiedeń – Abbacja oraz podczas pobytu pisarza w Abbacji.


[Autor zdjęcia nieznany. Źródło: „Świat”, rocznik 1921, nr 1., str. 6.]
[Zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły.]

BERTA [? – ?]


Biografia nieustalona. Francuzka. Bona dzieci pisarza: Henryka Józefa i Jadwigi.
Henryk Sienkiewicz wspomina Bertę w listach z: 1) 22 czerwca 1889 r., 2) 03 lutego 1890 r., 3) 22 kwietnia 1890 r. - do Jadwigi Janczewskiej.

BERTELLI D'ALGAROTTI ZOFIA – patrz KUCZKOWSKA ZOFIA


BERTELLI D'ALGAROTTI ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Pułkownik. Komendant załogi rzymskiej. Mąż Zofii z Kuczkowskich. Uczestnik wydanego 18 grudnia 1890 r. w Rzymie przez Henryka Hektora Siemiradzkiego obiadu na cześć Henryka Sienkiewicza.

BIAŁOZÓR ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Litwin. Henryk Sienkiewicz spotkał go w październiku 1887 r. w Kaltenleutgeben. Wspomina go w liście z 18 października 1887 r. do Jadwigi Janczewskiej.

BIEDRZYCKA JOANNA [ok. 1835 – 15.11.1912] – herbu RAWICZ


Córka Edwarda i Marianny z Rzeszotarskich. Od 1869 r. - członek zgromadzenia panien kanoniczek warszawskich. W 1874 r. pożyczyła Henrykowi Sienkiewiczowi 1.500,00 rubli na zakup „Niwy”.

BIELAWSKI KAZIMIERZ [1815 – 1905]


Inżynier w armii austriackiej (1846 r.), którą opuścił na znak protestu przeciw stanowisku Austrii wobec rzezi galicyjskiej. W 1850 r. osiadł w San Francisco,
gdzie pracował w miejscowym Urzędzie Miejskim. Jako znakomity geodeta wyróżniający się uczciwością w pomiarach ziemi zyskał sobie duży autorytet. W jego domu znalazła gościnę Helena Modrzejewska przygotowująca się do występu na scenie amerykańskiej.
Oprócz: Rudolfa Korwina Piotrowskiego i Franciszka Wojciechowskiego – trzeci z kapitanów z najbliższego kręgu kalifornijskich znajomych Henryka Sienkiewicza.

BIELICKI ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Litwin. Henryk Sienkiewicz spotkał go w październiku 1887 r. w Kaltenleutgeben. Wspomina go w liście z 18 października 1887 r. do Jadwigi Janczewskiej.

BIELSKI JAN [? – ?]


Kolega Henryka Sienkiewicza z Gimnazjum IV. Pisarz wspomina go w liście z 28 września 1865 r. do Konrada Dobrskiego.

BIEŃKOWSKA JÓZEFA NATALIA - patrz WAGNER JÓZEFA NATALIA


BIEŃKOWSKI BRONISŁAW [1848 – 25.08.1903]


Filolog klasyczny i pedagog. Mąż Józefy Natalii z Wagnerów.
Filologię klasyczną studiował w latach 1867 - 1869 w Szkole Głównej w Warszawie i w latach 1869 - 1872 - na Uniwersytecie Warszawskim. Od 1873 r. był nauczycielem łaciny i greki w Piotrkowie, od 1880 r. - w II Gimnazjum w Warszawie i od 1890 r. - w Kielcach, gdzie zamieszkał przy ul. Bazarowej (obecnie: ul. Śniadeckich).
Henryk Sienkiewicz kolegował z nim w latach 1864 – 1865 w IV Gimnazjum (Wielopolskiego) w Warszawie przy ul. Królewskiej 13. Po objęciu w posiadanie Oblęgorka pisarz zapraszał tam swego kolegę. Zaproszenie to znajdziemy w liście z 17 czerwca 1903 r. do Juliana Adolfa Święcickiego.

BLIZIŃSKI JÓZEF Franciszek [10.03.1827 – 29.04.1893]


Syn Augustyna Franciszka i Marianny Heleny z Zakrzewskich.
Polski dramaturg i komediopisarz pozytywistyczny, uważany za spadkobiercę komedii fredrowskiej: „Marcowy kawaler”, „Konkurenci”, „Pan Damazy”, „Rozbitki”, „Dzika różyczka”, „Komedie”, „Listy”. Opowiadania drukował w "Słowie", którego redaktor - Henryk Sienkiewicz - cenił go wysoko. Przychodził mu z pomocą nawet wtedy, kiedy redakcję "Słowa" objął Mścisław Godlewski.
Etnograf. Badał język ludowy, obyczaje, stroje. Przyjaciel Oskara Kolberga, którego zresztą uwiecznił w postaci Heliodora w „Marcowym kawalerze”. Uczestnik kółka literacko-artystycznego w restauracji „U Andzi” Anny Czuleńskiej w Warszawie na rogu ulic: Niecałej
i Wierzbowej, gdzie również bywał Henryk Sienkiewicz.
Kontakty obu osób datują się następująco: 1) 17 czerwca 1889 r. - przed Hotelem Saskim w Krakowie; 2) 18 i 27 czerwca 1889 r. - w pokoju Henryka Sienkiewicza w Hotelu Saskim w Krakowie.



[Fotografia – Autor: 1) Julo. Źródło – Wikipedia. [Zdjęcia objęte licencją CC-BY-SA].

BLOCH MARIA [1855 – 1926]


Biografia nieustalona. Córka finansisty warszawskiego, Jana Gotliba Blocha.
Spotkania Marii z Blochów Kościelskiej z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 1) 25 listopada 1889 r. – Warszawa.

BLUHDORN KAMILA – patrz SALZBURG KAMILA


BŁAŻOWSKI ? [? – ?]


Pracownik agencji telegraficznej w Ruse w Bułgarii (1886 r.). Henryk Sienkiewicz poznaje i wspomina go w liście z 10 października 1886 r. do Jadwigi Janczewskiej.

BŁOTNICKA MARIA - patrz PARVI MARIA


BŁOTNICKI TADEUSZ [08.10.1858 – 31.03.1928] – herbu DOLIWA


Syn Edwarda Błotnickiego. Polski rzeźbiarz, kostiumolog. Mąż aktorki Walerii Soleckiej, a następnie Marii Parvi.
Dzieciństwo i lata szkolne spędził we Lwowie. Rysunku uczył go Jędrzeja Grabowskiego i rzeźbiarz Parys Filippi. Absolwent Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie (1875 – 1877), Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu (1877 – 1879). Wiedzę uzupełniał w Paryżu i Monachium (1879 r.). Po śmierci ojca (1880 r.) wrócił do Lwowa. W 1881 r. wyjechał do Włoch na dalsze studia. W latach 1907 – 1910 mieszkał we Lwowie, będąc profesorem modelunku na Politechnice Lwowskiej. W 1910 r. wrócił do Krakowa
i przez 6 lat wykładał kostiumologię w Szkole Dramatycznej w Krakowie. Opracowuje „Historię kostiumów i haftów”, na podstawie której w Krakowie ukazuje się „Zarys historii ubiorów z uwzględnieniem haftów” (1930 r.).
Autor rzeźb i popiersi: alegorii Poezji, Dramatu i Komedii na Teatrze Juliusza Słowackiego, figury św. Józefa, głowy Chrystusa w marmurze, pomników: Michała Bałuckiego (1911 r.), św. Elżbiety we Lwowie, Tadeusza Kościuszki w Jaśle (1906 r.), Adama Mickiewicza (w Stanisławowie, - 1898 r., w Tarnowie – 1900 r., w Wieliczce – 1903 r.), Marszałka Józefa Piłsudskiego dla Przemyśla, Franciszka Smolki we Lwowie (1913 r.), pomników nagrobnych: Marcelego Guyskiego, Oskara Kolberga, Mikołaja Zyblikiewicza - popiersi: Stanisława Konarskiego, Feliksa Księżarskiego (1901 r.), św. Ignacego Loyoli (1893 r.), Mariana Raciborskiego - posągu papieża Piusa IX – i innych.
W marcu 1884 r. odwiedzał Henryka Sienkiewicza w San Remo.

BNIŃSKA EMILIA – patrz ŁĄCKA EMILIA


BOGDAŃSKA HELENA [? – ?]


Biografia nieustalona. Henryk Sienkiewicz wspomina ją w liście z 27 września 1865 r. do Konrada Dobrskiego jako potencjalną kandydatkę na żonę.

BOGDAŃSKA MARIA [? – ?]


Biografia nieustalona. Matka Zygmunta Stojowskiego (1870 – 1946), pianisty i kompozytora.
24 października 1888 r. Henryk Sienkiewicz spotkał ich oboje podczas wizyty u Artura Władysława i Kazimiery z Rakowskich Sienkiewiczów w domu w Paryżu
przy Rue de Prony.

BOGDASZEWSKA ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Henryk Sienkiewicz wspomina ją w liście z 29 maja 1895 r. z Kaltenleutgeben do Kazimierza i Wandy z Mineyków Szetkiewiczów:
„(…) Znam jakąś panią Bogdaszewską spod Mińska… (…)”

BOGUCKI LUCJAN [? – ?]


Ksiądz. Jeden z warszawskich edytorów „Potopu”.
03 sierpnia 1885 r. Henryk Sienkiewicz listownie prosił swoją teściową, Wandę Szetkiewicz, o odesłanie mu do redakcji dwóch tomów powieści.

BOGUSŁAWSKA ZOFIA [? – ?]


Biografia nieustalona. 12 lutego 1893 r. w Warszawie Henryk Sienkiewicz uczestniczył w jej ślubie ze Stanisławem Gabrielem Kozłowskim.

BOGUSŁAWSKI WŁADYSŁAW [09.02.1839 -18.03.1909]


Syn Stanisława, wnuk Wojciecha. Polski krytyk literacki, muzyczny i teatralny, teatrolog, nowelista, tłumacz, reżyser.
Pochodząc z rodziny ściśle związanej z losami teatru narodowego, literacką swą działalność zwracał głównie w stronę teatru i jako krytyk teatralny wystąpił w „Kurjerze Warszawskim”, przyjąwszy zarazem udział w redakcji „Gazety Polskiej”, w której na przemian z Henrykiem Sienkiewiczem i Edwardem Leo pisał felietony „Bez tytułu”. Pisał też recenzje literackie, nowele („Historia parasola”, „Nie wierz mężczyźnie”). W 1872 r. objął kierownictwo pisma ilustrowanego „Wieniec”, a po sprzedaniu go przez wydawców, wrócił do poprzednich zajęć, oddając się krytyce teatralnej i muzycznej. W 1878 r. w „Gazecie Polskiej” zamieścił studium „Siły i środki naszej sceny”.
(1879 r.). Współpracował także z: „Ateneum” i „Tygodnikiem Ilustrowanym”.
Na uwagę zasługują jego recenzje i studia o dziełach Sienkiewicza: „Bez dogmatu”, „Krzyżakach”, „Ogniem i mieczem” i „Szkicach węglem”.
O ich bliskich stosunkach świadczy zaproszenie Władysława Bogusławskiego na ślub pisarza z Marią Wołodkowiczówną. Ponadto w 1880 r. obaj wchodzili w skład Komitetu Delegowanego Teatralnego, t. j. komisji repertuarowej teatrów warszawskich. W 1886 r. wspólnie z: Henrykiem Sienkiewiczem, Piotrem Chmielowskim, Dionizym Henkielem i Edwardem Leo – wchodził w skład Komitetu Konkursowego ogłoszonego w 1884 r. przez „Gazetę Polską” Konkursu Dramatycznego im. Wojciecha Bogusławskiego. Na przełomie lat: 1886 – 1887 – wspólnie z Henrykiem Sienkiewiczem i: Ludwikiem Jenike, Piotrem Chmielowskim, Dionizym Henkielem, Józefem Kotarbińskim, i Władysławem Sabowskim – wchodził w skład jury Komitetu Konkursu „Kuriera Warszawskiego” na Powieść Współczesną. W listopadzie 1889 r. pisarz zaprosił Władysława Bogusławskiego do swojego mieszkania. Następnie spotkali się: 1) 05 kwietnia 1890 r. - w Warszawie; 2) 17 października 1900 r. - w Warszawie u Władysława Bogusławskiego pisarz jadł obiad.

[Fotografia – Autor: 1) Julo. Źródło – Wikipedia. [Zdjęcia objęte licencją CC-BY-SA].

BOJARSKI ? [? – ?]


Dymisjonowany oficer, którego Henryk Sienkiewicz poznał i wspominał w liście z 12 października 1886 r. do Jadwigi Janczewskiej. Miał podróżować z pisarzem
do Konstantynopola.

BONIECKI ADAM Józef, Fredro-Boniecki [19.11.1842 – 24.06.1909]



Historyk polski, heraldyk, prawnik.
Syn Ferdynanda i Leontyny ze Stadnickich. Studiował prawo na uniwersytecie w Petersburgu i w Ecole de Droit w Paryżu. W latach 1865 – 1872 pracował
w sądownictwie w Warszawie. Po osiedleniu się w majątku Świdno pod Warszawą zajął się badaniami heraldycznymi. W 1899 r. przy współpracy z Arturem Reiskim rozpoczął wydawanie wielotomowego dzieła „Herbarz polski” . Do 1909 r. opracował trzynaście tomów. Po śmierci Bonieckiego prace nad „Herbarzem” kontynuowali: Reiski i Włodzimierz Dworzaczek. Jeden z pierwszych członków Polskiego Towarzystwa Heraldycznego.
Opublikował ponadto m.in.: „Kronikę rodziny Bonieckich” (1875 r.) i „Poczet rodów w Wielkim Księstwie Litewskim w XV i XVI w.” (1887 r.).
Henryk Sienkiewicz prowadził z nim korespondencję dotyczącą dziejów swojego rodu.

BONIECKI EUGENIUSZ [? – ?]


W 1884 r. – wspólnie z Antonim Zaleskim – wydał powieść Henryka Sienkiewicza „Ogniem i mieczem”, a w 1886 r. - „Potop”. Obie powieści ukazały się nakładem "Słowa".

BORKOWSKA ALEKSANDRA - patrz CHOMĘTOWSKA ALEKSANDRA


BORODZICZ TADEUSZ [? – ?]


Mało znany kompozytor. Zwrócił się do Henryka Sienkiewicza z prośbą o pozwolenie na przeróbkę „Ogniem i mieczem” na libretto, które prawdopodobnie nie zostało napisane.

BORSZA-DRZEWIECKA HELENA [1839 – 05.06.1913] – herbu NAŁĘCZ


Żona Konstantego Wołodkowicza. Przybrana matka Marii Romanowskiej-Wołodkowiczówny, drugiej żony Henryka Sienkiewicza. Udokumentowane spotkania pisarza
z tą osobą datują się następująco: 01) styczeń 1893 r. - Kraków

BOYER D’AGEN JEAN Auguste [1857 – 1943 do 1946]


Krytyk i powieściopisarz francuski zafascynowany wystawą Jana Styki w Salle des Beaux-Arts przy ul. de la Boétle. Przed stanowiącymi ilustrację do „Quo vadis” czterema tryptykami miał wykłady z dziejów pierwszych chrześcijan. Wystąpił również z inicjatywą wydania reprodukcji tych płócien w postaci albumu zawierającego także fragmenty „Quo vadis” stanowiące inspirację dla malarstwa Styki. W związku z tym zwrócił się do Henryka Sienkiewicza z prośbą o wyjaśnienie genezy głośnej powieści, a otrzymaną od pisarza odpowiedź zamieścił we wstępie do albumu „L’ecrivain et le peintre de „Quo vadis”, Henryk Sienkiewicz et Jean Styka”.

BRACIA BIALI


Zakon Misjonarzy Afryki założony w 1868 r. przez kardynała Charles’a Lavigerie (1825 – 1892). W lutym i marcu 1891 r. gościli Henryka Sienkiewicza w Zanzibarze
i okazywali mu wszelką pomoc.

BRANDES GEORG - patrz COHEN MORRIS


BRANDT HELENA – patrz PRUSZAK HELENA


BRANDT JÓZEF [11.02.1841 – 12.06.1915] - herbu PRZYSŁUGA


Syn Alfonsa Jana i i Anny Krystyny Marianny Lessel.
Polski malarz, batalista. Studiował w Paryżu i Monachium. Od 1875 r. prowadził prywatną szkołę malarską. Tworzył głównie obrazy rodzajowo-batalistyczne i historyczne. Brandt wywarł silny wpływ na malarstwo polskie, także na literaturę (Trylogia Henryka Sienkiewicza). 12 czerwca 1877 r. ożenił się z Heleną z Woyciechowskich Pruszakową.

Namalował między innymi: „Bitwa pod Chocimiem” (1867 r.), „Bogurodzica” (około 1909 r.), „Buńczuczny” (1885 r.), „Chwytanie konia na arkan” (około 1880 r.), „Czarniecki pod Koldyngą” (1870 r.), „Fantazja” (1885 r.), „Gajowy”
(1886 r.), „Jarmark na Podolu” (około 1885 r.), „Konfederaci barscy” (1875 r.), „Kozak i dziewczyna przy studni”
(1875 r.), „Modlitwa na stepie” (około 1893 r.), „Odbicie jasyru” (1878 r.), „Pojmanie na arkan” (1881 r.), „Popas czumaków przed karczmą” (1865 r.), „Przed burzą” (1882 r.), „Spotkanie na moście” (1884 r.), „Tabor – powrót
spod Wiednia”
(1869 r.), „Wesele kozackie” (1893 r.), „Wyjazd z Wilanowa Jana Sobieskiego z Marysieńką” (1887 r.)
i „Zaloty” (1874 r.).

Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Józefem Brandtem datują się następująco: 01) czerwiec 1892 r. – Karlsbad.

[Autor obrazu: Józef Brandt. Źródło: Wikipedia.] [Powyższe zdjęcie jest własnością publiczną, ponieważ prawa autorskie do niego wygasły. Prawo to stosuje się w Stanach Zjednoczonych, Australii, Unii Europejskiej i w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa w 70 lat po śmierci autora.]

BRANICKA KATARZYNA [10.12.1825 – 20.09.1907]


Córka Władysława Grzegorza i Róży z Potockich Branickich.
Arystokratka i działaczka społeczna.
26 października 1847 r. poślubiła Adama Józefa Potockiego.
Ich dziećmi byli: Artur, Andrzej Kazimierz i Róża.
Właścicielka klucza łubnickiego koło Staszowa. Kolekcjonerka polskich pasów szlacheckich.
Sponsorka prac naukowych profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Fundatorka pałacu w Krzeszowicach.

Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Katarzyną z Branickich Potocką datują się następująco: 01) - koniec października 1888 r. - pociąg - Szczakowa; 02) pierwsza dekada listopada 1890 r. – Kraków.


[Autor: 1) Franz Xaver Winterhalter (1805 – 1873). Źródło – Wikipedia.] [Plik jest wierną reprodukcją fotograficzną dwuwymiarowego utworu, znajdującego się w domenie publicznej z następującego powodu: Ten plik jest własnością publiczną w Stanach Zjednoczonych oraz w tych państwach, gdzie prawo autorskie wygasa 100 lat po śmierci autora lub wcześniej.]

BRANICKI WŁADYSŁAW [11.05.1848 – 12.04.1914]


Biografia nieustalona. Właściciel Suchej. Od 1872 r. – mąż Julii z Potockich, córki Alfreda, ordynata łańcuckiego, namiestnika Galicji.
Na początku lipca 1888 r. pisarz spotkał go w Kaltenleutgeben w towarzystwie Marii z Potockich Zamoyskiej.

BREZA ACHILLES Jan Tytus [02.05.1845 – 1905]


Syn Hipolita i Honoraty z Radzimińskich Brezów. Magister prawa i administracji. Właściciel Siekierzyniec na Wołyniu. Od 1870 r. – mąż Felicji Ludwiką z Pruszyńskich. Henryk Sienkiewicz spotkał Achillesa Brezę w lutym 1898 r. w Nicei.

BREZA ADAM [08.01.1850 – 23.10.1936] – HRABIA * pseudonim ADAM GORAJ


Literat i publicysta. Właściciel dóbr Świątków. Członek redakcji „Wieku”, kolegium redakcyjnego „Słowa”. 23 marca 1883 r. poślubił Izabelę Goldsztand. Urodziły im się dwie córki: Aleksandra i Wanda. Udokumentowane spotkania Adama Brezy z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 1) kwiecień 1890 r. – w Warszawie –
w mieszkaniu Adama i Izabeli Brezów.

BREZA FELICJA Ludwika – patrz PRUSZYŃSKA FELICJA Ludwika


BREZA GABRIELA [1827 – 1917] – herbu BREZA


Biografia nieustalona. Córka Eugeniusza i Matyldy z Maybaumów Brezów. Od 1846 r. żona Antoniego Wrotnowskiego. Matka Lucjana Wrotnowskiego. Spotkania Gabrieli z Brezów Wrotnowskiej z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 13 października 1889 r. w Łękach, majątku Wrotnowskich.

BREZA IZABELA – patrz GOLDSZTAND IZABELA Ludwika


BROCHOCKI ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Członek Jockey-Klubu (?). Henryk Sienkiewicz poznał go 11 lutego 1890 r. w Wiedniu.

BROCHOCKI BRONISŁAW [? – ?]


Biografia nieustalona. Mąż Heleny z Mineyków, siostry Wandy Szetkiewicz. W listopadzie 1887 r. – po przyjeździe do Warszawy – mieszkał u Henryka Sienkiewicza.

BRODOWSKI EDMUND Zbigniew [1852 – 1901]


Działacz polonijny w USA, dziennikarz. Redaktor „Kuriera Nowojorskiego”, „Gazety Chicagowskiej” i innych. Od 1895 r. – prezes Związku Narodowego Pololskiego
w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Od 1898 r. – konsul USA w Niemczech. Znajomy Henryka Sienkiewicza z lat jego pobytu w Ameryce.

BRODZICA JULIAN [? – ?]


Kolega szkolny Henryka Sienkiewicza z Gimnazjum Realnego. Pisarz wspomina go w liście z 1865 r. do Konrada Dobrskiego.

BROWN ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Amerykański urzędnik na małej stacji kolejowej mieszczącej się na pograniczu pustyni Mojave. Henryk Sienkiewicz poznał go w 1877 r. w czasie podróży na tę pustynię. Pisarz przedstawił go w „Listach z podróży do Ameryki”:
„(…) Stację tę składało kilka domów stojących bez osłony na nagim stepie, więc zwykły, pomalowany brązowo domek kolejowy, pospolita buda z czerwonych desek z napisem "Bakery" i druga takaż sama zatytułowana: "Saloon", co znaczy po prostu: szynk. Dowiedziawszy się, że z tej właśnie stacji można się dostać na pustynię ciągnącą się wzdłuż linii kolejowej, wysiadłem tu
z zamiarem pozostania przez dni kilka. (…) Gdy pociąg odszedł, poznajomiłem się z urzędnikiem kolejowym nazwiskiem Brown, który zaprosił mnie na nocleg. Powiedział mi także, że do właściwej pustyni, a raczej do lasu palmetów, jest jeszcze cały dzień drogi konno. (…)”

BRUNNOW JADWIGA – patrz POTOCKA JADWIGA


BRUNNOW STANISŁAW [28.01.1859 – 24.04.1941] – BARON


Biografia nieustalona. Syn Szymona i Jadwigi z Potockich Brunnowów. Właściciel Rudawy w pow. grodnieńskim. 15.06.1889 r. poślubił Jadwigę Salomeę Taube.
Stanisława Brunnowa Henryk Sienkiewicz spotkał 03 marca 1889 r. na pikniku w Pałacu Mniszchów w Warszawie przy ul. Senatorskiej 40.

BRUNNOW SZYMON [? – ?]


Biografia nieustalona. Syn Szymona i Jadwigi z Potockich Brunnowów.
Szymona Brunnowa Henryk Sienkiewicz spotkał 03 marca 1889 r. na pikniku w Pałacu Mniszchów w Warszawie przy ul. Senatorskiej 40.

BRÜHL MATYLDA [? – ?]


Sympatia Henryka Sienkiewicza z czasów szkolnych. Wspominał ją często w młodzieńczych listach do Konrada Dobrskiego, pisanych w latach 1865 – 1866
z Poświętnego. Pisarz widywał ją również w sierpniu 1886 r. w Kaltenleutgeben w Austrii. Spotkał się z nią tam 15 sierpnia 1886 r.
Żona Ferdynanda Fryderyka Halkadera.

BRYKCZYŃSKI ANTONI [1843 – 1913] – pseudonim GWIAŹDZIC


Duchowny, historyk sztuki, bibliograf. Członek Komisji Historii Sztuki i Komisji Archeologicznej Akademii Umiejętności w Krakowie. Kształcił się w Białej Podlaskiej
i w Gimnazjum Realnym w Warszawie. Od 1861 r. – w seminarium kieleckim, następnie w Akademii Duchownej w Petersburgu. Do 1880 r. – ksiądz profesor seminarium
w Płocku. Proboszcz w Pałukach i Goworowie (od 1887 r.). Współpracownik: „Biesiady Literackiej”, „Przeglądu Katolickiego” i „Wieku”. Autor dzieł: „Dom Boży – to jest praktyczne wskazówki budowania, naprawiania i utrzymania kościołów” (1888 r.), „Gawędy ogrodnicze” (1882 r.), „Legendy” (1881 r.), „O obowiązkach panów
i sług” (1885 r.), „Opowiadania pana Jacentego” (1880 r.), „Żywoty Bogarodzicy” (1879 r.).
Zwrócił się do Henryka Sienkiewicza z prośbą o zgodę na przeróbkę „W pustyni i w puszczy” dla ludu.

BRZEZIEWICZ EUZEBIUSZ Michał [1858 – 12.02.1944]


Ksiądz kanonik, prałat, infułat. Administrator Kościoła św. Aleksandra na Placu Trzech Krzyży w Warszawie. Od 1904 r. – proboszcz tego kościoła. W latach 1918 – 1921 – sekretarz nuncjusza papieskiego Achille Rattiego, późniejszego papieża Piusa XI. Aktywny działacz organizacji charytatywnych i społecznych. Utrzymywał kontakty
z przedstawicielami literatury i sztuki. Henryk Sienkiewicz przez wiele lat mieszkał w Warszawie przy ul. Wspólnej 24, a w związku z tym należał do parafii św. Aleksandra, gdzie spisany był akt jego ślubu z Marią z Szetkiewiczów, mimo, iż sam ślub miał miejsce w kościele Panien Kanoniczek. Pisarz napisał do księdza trzy listy, które dotyczyły uzyskania aktu zgonu jego wyżej wymienionej żony oraz osoby niejakiej „pani Rapackiej z domu Umińskiej”.

BRZEZIŃSKA ? – patrz HERMAN ?


BRZEZIŃSKI JAN [1850 – 17.06.1913]


Syn Andrzeja.
Polski lekarz neurolog, literat. Pasjonat szachów. Współorganizator życia szachowego w Warszawie u schyłku XIX w. Wiceprezes Warszawskiego Towarzystwa Zwolenników Gry Szachowej (1900 – 1901).
Absolwent gimnazjum w Warszawie, medycyny w Szkole Głównej Warszawskiej (na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim). Wiedzę medyczną uzupełniał w klinikach francuskich, niemieckich i włoskich. Na uniwersytecie w Berlinie uzyskał dyplom doktora nauk medycznych. Po powrocie do Warszawy, wspólnie z innymi lekarzami, założył pierwsze w mieście sanatorium dla osób nerwowo chorych.
Oprócz pracy lekarskiej parał się też twórczością literacką. Pod pseudonimem „Incognitus” zamieszczał recenzje teatralne w „Gazecie Polskiej”. Pisał również do „Kuriera Warszawskiego” i „Tygodnika Ilustrowanego”, w którym zamieścił między innymi studium „O Hamlecie”. Do 1903 r. mieszkał w dworku w Pawłowicach pod Warszawą, gdzie gościł przedstawicieli świata kultury – między innymi Henryka Sienkiewicza. W 1903 r. przeniósł się do Warszawy i objął redakcję „Kuriera Warszawskiego”. Na jego łamach zamieszczał regularnie felietony pod wspólnym tytułem „Mówiąc między nami”.
Chętnie grywał w szachy z gośćmi dworku pawłowickiego, szczególnie: Henrykiem Sienkiewiczem i Bolesławem Prusem. Aktywność życiową Jana Brzezińskiego przerwał w 1905 r. atak paraliżu. Pochowany w grobowcu rodziny Hermanów (z której pochodziła jego żona). Spotkania Jana Brzezińskiego z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 1) 25 listopada 1889 r. – Warszawa.

BULL ? [? – ?]


Biografia nieustalona. Metys-przewodnik towarzyszący wyprawie na polowanie na bawoły w październiku i listopadzie 1877 r. na stepach Wyoming w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. Pisarz przedstawił go w „Listach z podróży do Ameryki”:
„(…) Do każdego wozu przydany był mulnik, razem więc sześciu mulników do sześciu wozów, nie licząc dwóch przewodników Metysów: Smitha i Bulla, oraz starego strzelca zwanego Left Hand (Lewa Ręka, mańkut), którego prawdziwego nazwiska
nie mogłem się dopytać, ale z którym zaprzyjaźniłem się wielce od razu. (…)”

BUMENSTOCK HENRYK [1845 – 1902] – przybrane nazwisko: HALBAN HENRYK


Dziennikarz związany z krakowskim „Czasem”. Następnie przeniósł się do Wiednia, gdzie został współpracownikiem „Tagblatt”. Sekretarz ministerialny w biurze prasowym Prezydium Rady Ministrów w Wiedniu i dyrektor kancelarii Izby Niższej Parlamentu Wiedeńskiego.
Spotkania Henryka Blumenstocka z Henrykiem Sienkiewiczem datują się następująco: 1) styczeń – luty 1890 r. – w Wiedniu.

BURMISTRZ CARRARY [? – ?]


Biografia nieustalona. Burmistrz Carrary w okresie, kiedy Henryk Sienkiewicz był tu od 15 do 21 listopada 1897 r. W tym też czasie spotkał się z burmistrzem.

BURZYŃSKI STANISŁAW [? – ?]


Biografia nieustalona. Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza ze Stanisławem Burzyńskim datują się następująco: 01) koniec lipca - sierpień 1895 r. – Teplitz.

BUSSE ? – patrz SWIRTUN ?


BYSTRAMOWIE ? i ?


Biografia nieustalona. Małżeństwo. Krewni Wandy z Mineyków Szetkiewicz. Udokumentowane spotkania Henryka Sienkiewicza z Bystramami datują się następująco:
01) czerwiec 1892 r. – Karlsbad; 02) 1897 r.

[Ewentualne uzupełnienia i zmiany w treści nastąpią z chwilą ustalenia nowych szczegółów.]